Patlıcan Tuzlayıp Bekletme - Su Çıkarma
Patlıcan, doğru hazırlanmadığında yemeğin tadını baştan bozar. Acı bir çeşnisi vardır, bol yağ çeker, kızartırken dağılır. Çözüm basit: tuzlayıp bekletmek. Bu tek adım, patlıcan hazırlama sürecinin en kritik parçasıdır. Aşağıda yöntemin nedenini, süresini, farklı pişirme tekniklerine göre değişen uygulamasını ve sık yapılan hataları bulacaksınız.
Tuzlama Neden İşe Yarıyor?
Patlıcanın etli kısmı süngere benzer. İçi hava boşluklarıyla doludur. Tuz bu yapıya iki şekilde etki eder:
- Osmoz ile su çeker. Hücrelerdeki su tuza doğru hareket eder, dışarı sızar.
- Hücre yapısını çökertir. Su çıkınca hava boşlukları kapanır. Sünger dokusu sıkışır.
- Acılığı azaltır. Patlıcanın acı bileşenleri suda çözünür, dışarı atılan sıvıyla birlikte gider.
- Yağ emilimini düşürür. Boşluklar kapandığı için kızartma yağı içeri o kadar dolmaz.
Sonuç: daha az yağlı, daha az acı, kızarırken dağılmayan patlıcan. Özellikle taze ve genç patlıcanlarda acılık az olur ama yağ emme sorunu her zaman vardır. Yani mevsim ne olursa olsun tuzlamak mantıklıdır.
Hangi Patlıcanda Daha Gerekli?
- Kemer ve bostan patlıcanı: Kalın etli, iri çekirdekli. Tuzlama şart.
- Kabak patlıcan: İnce, tohumsuza yakın. Kısa tuzlama yeterli.
- Aşırı olgun, tohumları koyulaşmış patlıcan: En acı olan tip. Uzun tuzlama ve bol durulama gerekir.
Adım Adım Uygulama
- Yıkayın ve kurulayın. Kabuğu soyacaksanız bile önce yıkayın.
- Kesim şeklinizi belirleyin. Yuvarlak dilim, uzunlamasına şerit, küp ya da alacalı soyulmuş bütün. Kesim ne olursa olsun tuz yüzeye temas etmeli.
- Tuzu serpin. Kaba tuz veya normal sofra tuzu olur. Her katmanı tek tek tuzlayın, yığının üstüne dökmeyin.
- Süzgece yerleştirin. Altına kap koyun. Çıkan suyun patlıcanın üstünde birikmesini engelleyin.
- Bekletin. Süre kesim kalınlığına göre değişir. Tabloya bakın.
- Durulayın. Bol soğuk suyla. Tuz kalırsa yemek kurtarılamaz derecede tuzlu olur.
- Sıkın ve kurulayın. Elinizle nazikçe bastırın, sonra kağıt havluyla iyice kurulayın. Islak patlıcan yağda patlar.
| Kesim | Bekleme süresi | Tuz miktarı (yaklaşık) |
|---|---|---|
| İnce dilim (0,5 cm) | 20-25 dakika | 1 patlıcana 1 çay kaşığı |
| Kalın dilim / şerit (1-1,5 cm) | 30-40 dakika | 1 patlıcana 1,5 çay kaşığı |
| Küp (2 cm) | 30 dakika | 1 patlıcana 1 tatlı kaşığı |
| Bütün / karnıyarık için oyulmuş | 45-60 dakika | İç yüzeye cömertçe |
Bir saati geçirmenin faydası yoktur. Patlıcan gereğinden fazla su kaybeder, pişince kuru ve deri gibi olur.
Tuzlu Su Yöntemi (Alternatif)
Kuru tuz yerine tuzlu su da kullanabilirsiniz. Özellikle çok acı patlıcanlarda daha etkili:
- 1 litre suya 1 yemek kaşığı tuz.
- Patlıcanları içine atın, üstüne tabak koyup bastırın (yüzmesinler).
- 20-30 dakika bekletin.
- Süzün, kağıt havluyla çok iyi kurulayın.
Bu yöntemin ek faydası: patlıcan kararmaz. Kesilmiş patlıcanı hemen tuzlu suya atarsanız oksitlenip esmerleşmesini engellersiniz. Sebze yemekleri hazırlarken birden fazla malzemeyi paralel doğruyorsanız bu ayrıntı işinizi kolaylaştırır.
Pişirme Yöntemine Göre Ayarlama
- Kızartma: Tuzlama en çok burada fark yaratır. Durulama sonrası kurutmayı asla atlamayın. İsteğe göre kızartmadan önce hafif unlayın.
- Fırında pişirme: Tuzlayın, durulayın, kurulayın, sonra zeytinyağıyla ovun. Az yağla bile güzel kızarır.
- Közleme: Tuzlama gerekmez. Ateşte kabuk yanarken iç su zaten buharlaşır, acılık kaybolur. Közledikten sonra süzgeçte 10 dakika bekletmek yeterli.
- Sulu yemek ve güveç: Kısa tuzlama yapın. Patlıcan zaten sos içinde pişecek, aşırı su kaybı istemezsiniz.
- Musakka, karnıyarık: Uzun tuzlama uygun. Patlıcan ne kadar az yağ çekerse yemek o kadar hafif olur.
Sık Yapılan Hatalar
- Durulamayı atlamak. "Suyunu sildim, yeter" olmaz. Yüzeydeki tuz yemekte kalır.
- Islak bırakmak. Kızgın yağa ıslak patlıcan atmak hem tehlikeli hem de kızarma yerine haşlanma demektir.
- Kapalı kapta bekletmek. Çıkan su patlıcanın altında birikirse geri emilir. Mutlaka süzgeç kullanın.
- Yemeği tuzlarken bunu unutmak. Patlıcanda az da olsa tuz kalır. Yemeğin tuzunu sonda ekleyip tadına bakarak ayarlayın.
- Buzdolabında saatlerce bırakmak.