Soğuk Su İçin Pratik Bulaşık Deterjanı Alternatifi

Soğuk suyla bulaşık yıkamak, mutfaktaki en sinir bozucu işlerden biridir. Su ısıtıcısı bozulduğunda, kombi arıza yaptığında ya da kamp ve yazlık mutfaklarında herkesin başına gelir. Sorun deterjanın azlığı değildir; sorun sıcaklıktır. Yağ soğukta katılaşır, deterjan da katı yağı sökemez. Aşağıda hem yağı çözmenin fiziğini hem de evde bulunan malzemelerle uygulanabilecek pratik çözümleri bulacaksınız.

Soğuk Suda Yağ Neden Çözülmez?

Bulaşık deterjanı yağı suda dağıtır. Ama bunu yapabilmesi için yağın akışkan olması gerekir. Tereyağı, kuyruk yağı, dana yağı gibi doymuş yağlar oda sıcaklığında bile katıdır. Soğuk suda tabağa yapışıp kalır.

• Sıcak su yağı eritir, deterjanın işini kolaylaştırır.
• Soğuk su yağı sertleştirir, süngerin üzerine sıvar.
• Sünger yağlandıkça diğer tabaklara yağ taşır.
• Deterjanı artırmak sonucu değiştirmez, sadece durulamayı uzatır.

Bu yüzden soğuk su bulaşık probleminde ilk hedef daha çok köpük değil, yağı fiziksel olarak ortadan kaldırmak olmalıdır.

Yıkamadan Önce Yapılacak Üç Hamle

Deterjana geçmeden önceki adımlar, işin yarısını halleder. Özellikle kızartma sonrası tavalarda fark büyüktür. Köfteyi tavada pişirdiyseniz ya da balığı unlayıp kızarttıysanız, tabaktaki yağ katmanı kalın olur.

1. Kazıyın. Silikon spatula veya eski bir kaşıkla katı yağı sıyırın. Lavaboya değil, çöpe atın. Katı yağ soğuk giderde tıkanıklık yapar.
2. Kâğıt havluyla silin. Kuru kâğıt, yağın yüzde çoğunu alır. Bu adım atlanınca sünger boşuna harcanır.
3. Az miktarda sıcak su bulun. Çaydanlıkta ya da tencerede 1-2 litre su ısıtmak yeterlidir. Tüm bulaşığı sıcak suda yıkamanıza gerek yok; yağlı parçaları ıslatmak için kullanın.

Bir çaydanlık kaynar su, en yağlı tepsiyi bile kurtarır. Suyu doğrudan tepsinin içine dökün, biraz deterjan ekleyin, on dakika bekletin.

Evdeki Malzemelerle Deterjan Alternatifleri

Deterjanınız bittiyse ya da soğuk suda işe yaramıyorsa, mutfak dolabındaki birkaç malzeme devreye girer. Hepsi zaten yemek yaparken kullandığınız şeyler.

Karbonat

En güvenilir seçenek. Hafif aşındırıcıdır, kokuyu alır, yağı sabunlaştırmaya yardım eder.

• Islak süngere bir tatlı kaşığı karbonat dökün.
• Yanmış tencere dibine karbonat serpip biraz suyla macun yapın, yarım saat bekletin.
• Bulaşık suyuna iki kaşık ekleyin; soğuk suyun temizleme gücü belirgin şekilde artar.

Sirke ve Limon

Asit, kireç ve çay lekesinde iyidir. Yağda tek başına zayıf kalır ama karbonatla sırayla kullanılınca sonuç verir.

• Bardak ve çay bardaklarındaki kahverengi lekeye limon kabuğu + tuz sürün.
• Balık ya da soğan kokan tabakları sirkeli suda beş dakika bekletin.
• Sirkeyi çamaşır suyuyla asla karıştırmayın.

Tuz ve Un

Tuz aşındırır, un yağı emer. Yağlı tavaya bir avuç un serpip kâğıt havluyla silmek, tavayı neredeyse kuru temizler. Döküm tavalarda özellikle işe yarar.

Hardal Tozu ve Sabun

Toz hardal, geleneksel olarak yağ çözücü diye kullanılır. Kokuyu da alır. Kalıp sabun ise soğuk suda zor köpürür; sıvı el sabunu veya sıvı arap sabunu daha iyi sonuç verir.

Sırayı Doğru Kurun: Su Israfını Bitiren Düzen

Soğuk suda yıkarken en kritik konu sıradır. Yanlış sırada başlarsanız temiz tabakları yağlarsınız.

İki leğen yöntemi de işe yarar: birinde karbonatlı deterjanlı su, diğerinde durulama suyu. Soğuk suda deterjan geç çözündüğü için durulama süresi uzar; iki leğen bu süreyi kısaltır.

Kirlenmeyi Baştan Azaltan Mutfak Alışkanlıkları

En iyi bulaşık, hiç yapılmayandır. Menü seçimi bile fark yaratır. Sulu sebze yemekleri, mercimek çorbası ya da pilav gibi tarifler geride yağlı tabaka bırakmaz. Kızartma ağırlıklı tarifler ise soğuk suda başa bela olur.

• Fırın tepsisine yağlı kâğıt serin; kek, pizza ve fırın köftesinde tepsi neredeyse temiz kalır.
• Tek tencere tar