Pide ve Börek Tarifleri
Hamur işi, mutfakta en çok korkulan ama aslında en affedici alanlardan biri. Doğru kıvamı bir kez yakaladığınızda pide börek tarifleri kendiliğinden akmaya başlar. Aynı hamurdan pide, aynı yufkadan hem su böreği hem kol böreği çıkar. Aşağıda hem mayalı hamurun mantığını hem de hazır yufkayla hızlı çözümleri, ölçüleriyle birlikte bulacaksınız.
Pide Hamuru: Tek Tarif, Beş Çeşit
Pide hamuru pizza hamuruna benzer ama biraz daha yumuşaktır. Evde pizza yapımını denediyseniz aynı refleksler burada da işe yarar. Fark, pidenin daha az sürede ve daha yüksek ısıda pişmesidir.
Temel ölçü (4 kişilik, 4 pide):
- 500 g un (tercihen 650'lik ya da ekmeklik un)
- 300 ml ılık su
- 7 g instant maya (ya da 20 g yaş maya)
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 1 tatlı kaşığı şeker
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
Sırayla ilerleyin:
- Maya ve şekeri ılık suda 5 dakika bekletin, köpürsün.
- Unu geniş kaba alın, ortasını açın, mayalı suyu dökün.
- Tuzu kenardan ekleyin. Tuz mayaya doğrudan değmesin.
- 8-10 dakika yoğurun. Hamur ele hafif yapışsın; fazla un eklemeyin.
- Yağı son aşamada ekleyip yedirin.
- Üstünü örtüp 1 saat, iki katına çıkana kadar mayalayın.
Mayalanan hamuru 4 bezeye bölün. 15 dakika daha dinlendirin. Dinlenmemiş hamur açılırken geri toplar; bu adımı atlamayın.
İç Harçlar
- Kıymalı: 300 g kıyma, 1 soğan, 1 domates, yarım biber, maydanoz, tuz, karabiber, pul biber. Çiğ karıştırın, önceden pişirmeyin.
- Kaşarlı: Rendelenmiş kaşar + bir tutam kekik. Fırından çıkınca üzerine tereyağı sürün.
- Peynirli-yumurtalı: Lor ya da beyaz peynir, maydanoz. Yumurtayı pişmeye 4 dakika kala ortaya kırın.
- Sucuklu-kaşarlı: Sucuğu ince dilimleyin, altına kaşar serin ki hamur ıslanmasın.
- Ispanaklı: Ispanağı soğanla soteleyip suyunu iyice uçurun.
Fırını 250 dereceye kadar ısıtın. Tepsiyi ya da taşı fırınla birlikte ısıtın. Pide 8-12 dakikada pişer. Kenarları kapatırken bastırarak yapıştırın, açılmasın.
Yufkayla Pratik Börekler
Hazır yufka, hafta içi için en hızlı çözüm. Kritik nokta soslama oranı. Fazla sos hamuru çamurlaştırır, az sos kurutur.
| Börek türü | Sos (2 yufka için) | Fırın |
|---|---|---|
| Kol böreği | 1 yumurta + 100 ml süt + 50 ml yağ | 180°C, 30-35 dk |
| Sigara böreği | Sos yok, kenara su sürülür | Kızgın yağda 2-3 dk |
| Tepsi böreği | 2 yumurta + 200 ml süt + 100 ml yağ | 190°C, 40 dk |
| Su böreği (hazır yufka) | Haşlama + tereyağı | 180°C, 35-40 dk |
Sahte Su Böreği
Gerçek su böreği yorucu. Kısa yolu şu:
- Geniş tencerede su kaynatın, içine 1 kaşık tuz atın.
- Yufkaları teker teker 10 saniye daldırıp soğuk suya alın.
- Süzülen yufkayı yağlanmış tepsiye serin.
- Her katta eritilmiş tereyağı gezdirin.
- Ortaya peynir-maydanoz harcını yayın.
- Üst kat için haşlanmamış yufka kullanın; çıtır olsun.
Haşlanmış yufkalar arasında hava kalırsa börek kabarır ve dilimlenirken dağılır. Her katı elinizle hafifçe bastırın.
Sık Yapılan Hatalar
- Soğuk fırın: Pide mutlaka önceden ısıtılmış fırına girer. Yoksa hamur kurur, kabarmaz.
- Sulu harç: Domates, ıspanak ve patlıcan su salar. Tuzlayıp bekletin, sıkın.
- Fazla un: Açarken bol un serpmek hamuru sertleştirir. İnce serpin ya da yağ kullanın.
- Yufkayı açıkta bırakmak: 2 dakikada kurur. Çalışmadığınız yufkaları nemli bezle örtün.
- Erken dilimlemek: Börek fırından çıkınca 10 dakika dinlensin. Sıcakken kesilirse iç harç akar.
Dondurucu Kullanımı
Börek dondurmaya çok uygun. Sigara böreklerini çiğ olarak tepsiye tek sıra dizin, donduktan sonra torbaya alın. Pişirirken çözdürmeyin, doğrudan yağa atın. Kol böreği de aynı şekilde çiğ dondurulur, fırın süresine 10 dakika ekleyin.
Pide hamurunu da bezelere bölüp yağlayarak dondurabilirsiniz. Bir gece önce buzdolabına alın, sabah oda sıcaklığında yarım saat bekletip açın.
Yanına Ne Gider?
- Pide yanına ayran ve közlenmiş biber
- Börek yanına çay, yeşillik ya da mevsim salatası
- Kalabalık sofrada çorbayla başlamak doyurucu olur; mercimek çorbası klasik eşliktir
- Peynirli böreğin yanına domates-salatalık, kıymalının yanına turşu
Hamur işi tekrarla öğrenilir. İlk denemede kenarları düzgün çıkmayabilir